Spreektekst Begroting 2027

1e termijn Alexander van Hattem

Voorzitter. Dat er in 2027 Statenverkiezingen aan komen zal dit college worst zijn. In de inleiding van deze begroting 2027 schrijven ze vetgedrukt “We blijven werken aan een welvarend en toekomstbestendig Brabant”. Los van de vraag voor wie dit welvarend en toekomstbestendig zou moeten zijn, dendert GS in 2027 onverstoorbaar door, de wens van de kiezer is voor hen slechts een bijzaak.

Want alles ligt toch al vastgeklonken in langjarig beleid en de financiële middelen zijn voor vaak zeer lange tijd op afstand gezet in fondsen en investeringen. Zoals even doodleuk 150 miljoen aan nieuwe investeringen voor een nationaal warmtefonds erin fietsen. Kortom, dit college weet dat ze ver over hun graf heen kunnen regeren. En dan durven ze deze begroting beleidsarm te noemen, wat weer haaks staat op het inzetten op ‘majeure opgaven’. Dat is nog grotere kolder dan het ‘Farce Majeur’ van weleer op de planken bracht.

En wat die majeure opgaven betreft: de PVV wil de bijdrage aan Powerport er sowieso uit zien verdwijnen. Waarom is dit niet als een separaat Statenvoorstel aangeboden? Het kan toch niet zo zijn dat we gaan meebetalen aan de mogelijke vernietiging van het dorp Moerdijk. En al helemaal niet voor de aanlanding van windparken op zee. Wat vervolgens voor nog meer netcongestie op ons stroomnet zorgt en nog meer miljardenverslinding van belastinggeld. Stop met de waanzin van energietransitie door wind en zon en focus op stabiele energie, dus kernenergie. En behoud het dorp Moerdijk: mogen we van het college horen hoe het hier mee staat en welke afspraken zij inmiddels met Den Haag hebben gemaakt? En kan het college uitsluiten dat zij bekend is met informatie over Powerport die nog niet bij deze Staten bekend is?

Dan dat welvarend en toekomstbestendig Brabant: voor wie? En welke welvaart, alleen de deugonzin van Brede Welvaart? Dit college zet met haar beleid actief in op 3 miljoen inwoners in Brabant in 2050. Een aantal dat volledig zal worden bereikt door buitenlandse migratie. En dan met name de asielmigratie. Is dat een toekomstbestendig Brabant, waar we overlopen worden door vreemdelingen die op jacht zijn naar onze welvaart en er geen ruimte meer is voor onze eigen Brabanders? Geen woningen voor onze eigen woningzoekenden, geen ruimte meer voor onze boeren?

De begroting spreekt over het “realiseren van voldoende woningen, die aansluiten op de vraag”. Maar dankzij cijfers van het Economisch Instituut voor de Bouw hebben we inmiddels bevestigd gezien dat het grootste deel van de woningvraag komt door migranten en dat het percentage woningen dat naar statushouders gaat schromelijk wordt onderschat. Is dat de toekomstbestendigheid waar het college van uit gaat? De PVV wil dat onze woningen naar onze eigen woningzoekenden gaan, dat hún vraag het uitgangspunt is.

Onze welvaart gaat bovendien kapot aan de stikstofgekte. De begroting geeft aan dit het laatste loopjaar wordt van de Uitvoeringsagenda BOS 2.0, met een focus op ‘uitvoeren’. Maar tegelijkertijd wordt er gesteld dat dit “niet voldoende” is en er aanvullende maatregelen in onderzoek zijn. Hoe zinnig is die uitvoering als het niet voldoende is?

En nóg meer aanvullende maatregelen? Worden onze boeren straks opnieuw met onhaalbare, onbetaalbare en onzinnige eisen en deadlines opgezadeld? Graag een reactie van het college. Bovendien loopt dit college vooruit op de door de minister aangekondigde maatregelen. Die stikstofbrief van Van Essen moet niet omarmd worden, maar die moet van tafel. Ook moeten we ons niet met een kluitje in het riet laten sturen met het uitstel van de zonering: die moet er sowieso niet komen, dat is de doodsteek van de veehouderij in Brabant.

Verder spreekt deze begroting over het “verbeteren van de omgevingskwaliteit”. Daar zien we niet veel van terug, integendeel, in de praktijk wordt onze leefomgeving steeds meer verpest met XXL-blokkendozen, megawindturbines, zonnevelden en AZC’s,.Onze bossen worden platgebulldozerd vanwege ‘bosomvorming’ als natuurontwikkeling en onze binnensteden volgepropt met woontorens zonder parkeerplaatsen. Is dat nu omgevingskwaliteit? De PVV wil liever meer inzet op sociale omgevingskwaliteit, waar vrouwen veilig over straat kunnen en winkels niet leeggeroofd worden. Dat begint met het wegnemen van een voorname bron van deze ellende: dus géén AZC’s meer in onze provincie.

En waar zien we het hout belanden van die ‘bosomvorming’? Hier in de hal van het provinciehuis waar nu een zinloze houten deugtentoonstelling staat om “de natuur te ontdekken”, om te “kijken vanuit het perspectief van een grashalm”. Een serie stellages van peperduur dik multiplex met spiegels erin en spiegeltjes om uit te delen. Wat kost deze spiegeltjes en kraaltjes onzin wel niet en wat schiet de Brabander hier mee op? Helemaal niets.

Dit college maakt van het Provinciehuis een grote peuterspeelzaal voor infantiele politici en ambtenaren met teveel tijd. In de andere hoek staat ook nog “De Klimaatstudio” waar men met blokjes en kleurpotloden kan spelen omwille van “duurzamer datagebruik”. En daar is dan ook nog een extern bureau voor ingehuurd, een “maatschappelijk innovatiebureau”. Om het compleet te maken staat verderop ook nog een zandbak met schepjes en figuurtjes voor de “interactieve sessie Ruimdenkers”. Als we lang genoeg zoeken komen we ook nog wel een poppenhoek tegen, waarschijnlijk in de GS-kamer. Na 17 maart zal het speelkwartiertje van dit college voorbij zijn, maar wat de PVV betreft kappen we nu direct met deze geldverspillende onzin. Wat kost deze totale flauwekul wel niet?

2e termijn

En terwijl in onze bossen een kaalslag plaatsvindt worden volgens deze begroting de doelen voor het Natuur Netwerk Nederland en de Ecologische Verbindingszones niet gehaald vanwege bezuinigingen in de vorige Statenperiode. Stel dan gewoon die doelen bij of laat ze los.

Dit college moet stoppen de oren te laten hangen naar de extremistische activisten van de MOB en hen niet meer aanvaarden als gesprekspartner. En laat de vergunningen van onze veehouders in stand. De provincie Overijssel heeft tot 17 keer toe geweigerd een vergunning in te trekken na een handhavingsverzoek van MOB en dus geen knieval gemaakt voor de juridische terreur van Vollenbroek. Meebuigen heeft ook geen zin want MOB en andere activistenclubs staan al klaar om met de volgende stok te slaan, zoals de Kaderrichtlijn Water.

En stop met faunapassages, besteed dat geld liever aan veilige oversteekplaatsen voor fietsers op onze provinciale wegen. Op die provinciale wegen moeten we sowieso meer inzetten. Voor de N279 willen we het bovenregionaal karakter benadrukken en sowieso moeten we meer geld reserveren voor meer asfalt, ook voor het voorfinancieren van nu door het Rijk on hold gezette wegenprojecten in Brabant. En we moeten ruimte gereserveerd houden voor wegenprojecten die in de toekomst mogelijk nog wel doorgaan, zoals de Noordoostcorridor om Eindhoven.
Tegelijkertijd moeten we stoppen me de mislukte mobiliteitstransitie, geen tot mislukken gedoemde dure deelprojecten meer zoals ‘fkes meerijden’ in de Kempen. Mensen kiezen tóch voor de eigen auto als ze die nodig hebben.

Dit college richt haar economisch beleid te eenzijdig op Brainport en de Beethoven-deal voor met name ASML, maar de inzet moet breder zijn en voor héél Brabant, zeker ook voor West-Brabant. En onze boeren moeten meer waardering krijgen als belangrijke factor in onze economie.
In plaats daarvan krijgen ze bemoeienis met een programma Landbouw en voedsel wat letterlijk overgeschreven lijkt te zijn uit Brusselse en Haagse beleidspropaganda, met veel links gebral over eiwittransitie en een landelijk programma Bean Deal. We zitten niet te wacht op een overheidsambitie peulvruchten voor nog eens voor vier jaar, zulke ambities zijn aan de vrije markt en de agrarische ondernemers zélf. Dus stop ook met natuurinclusief en biologisch niet als norm, dit is volstrekt onrealistisch.

Tot slot cultuur, we zouden graag zien dat er meer aandacht komt voor archeologie in onze provincie, zeker met de vele bouwplannen moeten we voorkomen dat ons erfgoed verloren gaat. Helaas zet deze begroting qua cultuur vooral in op ‘nieuwe publieksgroepen en diversiteit’. De PVV is duidelijk, wij willen geen deugdoelgroepenbeleid. Er moet voor deze provincie maar één doelgroep zijn: ónze Brabanders.

Eerste termijn Patricia van der Kammen

Voorzitter, een begroting waarin over het graf geregeerd wordt, groeiend van 1 naar anderhalf miljard, en waarin de vrije begrotingsruimte alvast als kosten worden ingeboekt kan nauwelijks beleidsarm genoemd wordt. En al helemaal niet als er nog even 5,5 miljoen voor powerport moerdijk wordt bijbegroot en vooruit wordt gelopen op 150 miljoen wegzetten in een warmtefonds.

Dit is niet beleidsarm, maar arm-makend beleid.

Het principe 'eerst beleid en dan geld' heeft het college bovendien dus genegeerd.

GS introduceerde in de vorige bestuursperiode een automatische jaarlijkse indexatie van de opcenten. Die zijn dus al langjarig doorgerekend in de begroting, en evenveel uitgaven zijn gelijk ook alvast ingeboekt.

PS zouden ook andere keuzes kunnen maken, maar in de begroting wordt zoveel mogelijk als voldongen feit gepresenteerd.

Het is dan ook niet voor niets dat de PVV al jaren ervoor pleit die automatische indexatie te stoppen, te bezinnen op het takenpakket van de provincie, en de mismatch tussen beleidsambitie en uitvoerbaarheid te repareren (zoals bijvoorbeeld zichtbaar in de gigantische uitgaven aan externe inhuur bij gelijktijdige onderbesteding en achterblijven van de resultaten).

Voorzitter, in plaats van bezinnen op doen wat goed is, blijft het college tegen beter weten inzetten op grootschalige energie-opwek via wind en zon. Deze inzet is peperduur, milieu- en bodemvervuilend, en veroorzaakt netcongestie. Ons wordt wijsgemaakt dat netcongestie bestaat omdat we meer electriciteit zijn gaan gebruiken. Feit is dat we niet meer electriciteit gebruiken dan in 2010. Wél wordt er méér opgewekt, en meer geëxporteerd. Het grootste probleem van netcongestie is piekbelasting, veroorzaakt door inzet op wind en zon.

Voorzitter, ik roep het college op hiermee te stoppen, immers: 'beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald'

Wij dienen hierbij de volgende zaken in:

een motie oormerken opcenten,

een amendement tarief opcenten terug naar begin coalitieperiode,

een amendement geen middelen voor powerport,

een motie geen externe inhuur

een motie netcongestie

een motie warmtefonds nee

------------------------------

Voorzitter in de eerste termijn noemde ik al de disbalans tussen de beleidsambitie en de uitvoerbaarheid.

We hebben als PVV vaak het ongebreidelde beleidstapelen benoemd, maar de staten en GS waren horende doof. Intussen is duidelijk dat de ambities gewoon niet realistisch zijn. De ZRK liet dit al feilloos zien t.a.v. de energieambities, de RES-sen. De accountant legt nu ook de vinger op de zere plek.

De PVV ziet de oorzaak onder meer in het niet hanteren van sturen met kaders zoals het is bedoeld. Er liggen veel te langlopende beleidskaders, waarbij dus onvoldoende tussentijdse (her)bezinning plaatsvindt. Ook zien wij dat er steeds meer bevoegdheden zijn verlegd van PS naar GS. Na verloop van tijd raakt het zicht daarop kwijt en verdwijnt het collectief bewustzijn over delegaties.

Wij pleiten er daarom voor om de bestaande beleidskaders aan het begin van de volgende bestuursperiode allemaal te laten aflopen, zodat de nieuwe staten met het oog op een gebalanceerde werklast realistische en uitvoerbare ambities en beleidskaders kunnen vaststellen. Ook willen we dat er nu echt werk wordt gemaakt van het bevoegdheden/delegatieregister.

We komen op deze 2 punten met een motie.

Motie beëindig lopende beleidskaders bij nieuwe bestuursperiode

Motie bevoegdhedenregister